Van één lange zin naar drie korte zinnen: KxS=L

  • Door Willem Verdaasdonk
  • 14 oktober 2014
lange zinnen

Taalniveau en leesgemak

Lange zinnen zijn moeilijk

Het schrijven van lange zinnen is lastig. Je moet overweg kunnen met veel bijzinnen en ingewikkelde constructies, en zorgen dat verwijzingen kloppen. De samenhang binnen de zin moet duidelijk zijn en leestekens moeten op de juiste plek staan.

Een lange zin foutloos en begrijpelijk schrijven van het begin tot het einde is dus vreselijk moeilijk, maar het is zeker even moeilijk zo’n zin te lezen. Bij lange zinnen haken lezers al snel af. Jammer van al die moeite die je erin hebt gestopt.

Hoe lang mag een zin zijn?

De Raad van Europa heeft zes taalniveaus gedefinieerd. A1 is het laagste niveau, te vergelijken met een starter in een vreemde taal. C2 is het hoogste niveau. Gebruikers op dit niveau begrijpen alle teksten, hoe moeilijk en abstract ook. En ze kunnen ze ook zelf produceren. Daartussen zitten A2, B1, B2 en C1.

Niet iedereen is het ermee eens, maar toch gaat men er over het algemeen vanuit dat B1 voor de gemiddelde Nederlander het meest begrijpelijk is. Sommigen houden voor B1 een maximale zinslengte aan van 10 woorden. Anderen vinden dat veel te laag of vinden de zinslengte te veel afhangen van het jargon en de voorkennis van de lezer.

De tabel hieronder geeft je in ieder geval wat houvast voor de zinslengte. Niveau B1 telt daarin 10-15 woorden gemiddeld per zin.

Leesbaarheid Gemiddelde zinslengte
A1 – A2 heel makkelijk te begrijpen 1 – 10
B1 gemakkelijk te begrijpen 10 – 15
B2 begrijpelijk 15 – 20
C1 moeilijk te begrijpen 20 – 28
C2 heel moeilijk te begrijpen meer dan 28

Van lange zin naar korte zin

Het advies is dus: schrijf zinnen van gemiddeld ongeveer 15 woorden maximaal. Heb je toch te lange zinnen geschreven? Van een (te) lange zin kun je heel gemakkelijk twee of meer korte zinnen maken.

Lange zin

Vorig jaar zijn we gestart met scholing rondom systeemdenken met als doel de lessen rond begrijpend lezen naar een hoger niveau te tillen en de leesresultaten van de kinderen te verbeteren. (31 woorden)

Deze zin bevat drie boodschappen. Je kunt van elke boodschap een aparte zin maken.

Drie boodschappen, drie zinnen

1. Vorig jaar zijn we gestart met scholing rond systeemdenken. (boodschap 1)
2. Het doel is om de lessen begrijpend lezen naar een hoger niveau te tillen. (boodschap 2)
3. De leesresultaten van kinderen worden verbeterd. (boodschap 3)

Nu nog de samenhang

Het leesgemak is al fors toegenomen. Maar je kunt nog een flinke slag slaan door de samenhang tussen de zinnen te vergroten. Dat doe je met behulp van structuuraanduiders die als cement fungeren en zinnen aan elkaar verbinden.

Vorig jaar zijn we gestart met scholing rond systeemdenken. Het doel daarvan is om de lessen begrijpend lezen naar een hoger niveau te tillen. Tegelijkertijd worden de leesresultaten van kinderen verbeterd.

Structuuraanduiders

Verband Structuuraanduider
redengevend immers, omdat, daarom, omdat, namelijk
oorzakelijk daardoor, doordat, namelijk
opsommend ten eerste, ten tweede, vervolgens, hierna
tegenstellend echter, maar, enerzijds, anderzijds, toch
verklarend omdat, want, hierdoor, aangezien
toelichtend bijvoorbeeld, ter illustratie, tegelijkertijd
samenvattend kortom, samenvattend, al met al
verwijzend daarvan, ervan

Dit alles in een formule gevat

K x S = L

Korte(re) zinnen x Samenhang = Leesgemak

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd

mo·gen (mocht, heeft gemogen) 1 tot iets in staat zijn: er mogen zijn er aantrekkelijk uitzien 2 kunnen: zich mogen verheugen in grote populariteit3 het recht, de toestemming hebben: van mij mag het ik vind het goed; wat mag het zijn? vraag van een verkoper in een winkel4 (van een persoon) wel aardig vinden: ik mag hem wel5 mogelijk zijn: het mag wel waar zijn; het heeft niet zo mogen zijn verzuchting als iets prettigs niet is gebeurd; dat mocht je willen! schamper commentaar op …

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd Lees verder »

Read More
Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar

Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar

Vaak zien we van die standaard webtekstjes: ‘Onze geschiedenis’. Op zich goed om op je website te zetten hoe jouw organisatie uit het ei is gekropen. Geen organisatie is op dezelfde manier ontstaan, dus je kunt je lekker onderscheiden. Maar doe het dan wel goed.  Een paar tips: Noem het niet ‘onze geschiedenis’, maar ‘ons …

Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar Lees verder »

Read More
Over social media gesproken

Over ‘social media’ gesproken

Of moet je zeggen ‘sociale media’? Goed nieuws, het mag allebei. Nederlands of Engels dus. Maakt niet uit.  Tweede vraag: ‘is het enkelvoud of meervoud?’ Als je ‘sociale media’ gebruikt is het meervoud.  Sociale media hebben een grote invloed op de communicatie. Bij ‘social media’ kun je het enkelvoud gebruiken, zeker als het lidwoord ontbreekt.Social media …

Over ‘social media’ gesproken Lees verder »

Read More
Scroll naar top