Even sparren?
HomeTaalbankTaaltipsSamenstellingen met of zonder tussen-s

Samenstellingen met of zonder tussen-s

tussen-s

Door zijn handelswijze liep het aantal klanten snel terug.
Door zijn handelwijze liep het aantal klanten snel terug.

Samenstellingen met een tussen-s

Als je twee losse woorden aan elkaar koppelt, maak je een samenstelling.

keuken + deur = keukendeur
auto + sleutel = autosleutel
rechten + studie = rechtenstudie

Tot zover geen probleem.
Maar soms moet je de twee woorden koppelen met een tussen-s. En dan lijkt het moeilijker.

Maar het is juist supermakkelijk

Want sinds de laatste spellingswijziging (of: spellingwijziging) is er geen duidelijke regel meer. Je mag gewoon schrijven wat je hoort. Dat wil zeggen, dat je zelf mag kiezen of je een tussen-s schrijft of niet. Dat kan dus heel persoonlijk zijn.

Er is wel een aantal woorden waarvan de tussen-s zo is ingeburgerd, dat het vreemd klinkt als je die weglaat. Soms heeft het met de (mede)klinkercombinatie te maken en hoe makkelijk je die uitspreekt.  Een paar voorbeelden:

handelmerk
staddeel
meningverschil
kledingswinkel
handelsmerk
stadsdeel
meningsverschil
kledingwinkel

Waarom is handelswijze dan fout?

Het is alleen in de voorbeeldzin fout, omdat het woord handel in handelwijze is afgeleid van het werkwoord handelen: zijn wijze van handelen. En als het eerste deel een werkwoordstam is, wordt de -s meestal weggelaten:

antwoordapparaat (een apparaat dat antwoordt)
smeerkaas (kaas die je kunt smeren)
looproute (de route die je moet lopen)
werkblad (een blad waarop je werkt)

 

Laatst gewijzigd op 28 augustus 2018
Foto's met dank aan o.a. shutterstock.com en unsplash.com

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Reacties

Joke Zwaal | 3 jaar geleden

Beste Henk, je hebt helemaal gelijk met je opmerking over traditie. De werkwoordstam (werkwoordsstam?) met -s komt alleen vaker voor. De woorden die jij noemt, kunnen in die zin worden beschouwd als ‘uitzonderingen’. Maar we willen dit zeker niet benoemen als regel en ook niet als dwingend systeem. Met andere woorden: je hebt groot gelijk.


Henk | 3 jaar geleden

Beste Taaluilen,

Dat sommige taaladviseurs bezwaren hebben tegen ‘handelswijze’, is niet meer dan traditie. Het bezwaar richt zich op dat ene woord en is niet systematisch. Er is geen systematisch bezwaar tegen het gebruik van een -s- in samenstelling met een werkwoordsstam als eerste lid. Er zijn genoeg samenstellingen waarin de -s- zelfs verplicht is. De ANS noemt als voorbeelden: scheidsrechter, scheidsmuur, zegsman, etenstijd, lijdensweg, uitgaansverbod, varensgast, zienswijze.


Joke Zwaal | 3 jaar geleden

Naar aanleiding van jouw vraag hebben we nog een kritisch gekeken naar ons artikel. Zoals je misschien ziet, is het uitgebreid en aangepast. Ik denk dat handelswijze (met tussen-s) prima kan passen als niet verwezen wordt naar de stam van een werkwoord. Iemand die handelwijs is bijvoorbeeld, is wijs in de handel.


Herman de Vries | 3 jaar geleden

Veilingen, beurzen en markten zijn verschillende handelswijzen.
In dit geval wel een tussen-s?


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Contact opnemen?

Vul je nummer in en we bellen je zo snel mogelijk terug.


Ontvang gratis Taalalerts!

Blijf op de hoogte. Je ontvangt regelmatig leerzame artikelen in je mailbox.
Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.