Wat is er zo warm aan de warme bakker?

stijlfiguur

warme bakker

Zijn brood natuurlijk en niet de bakker zelf.
En wat is er lui aan een luie stoel? Niets. Wel aan degene die er onderuitgezakt in zit. Of ligt.
En dan de laatste vraag. Kan een ovatie staan? Onmogelijk, wel de mensen die klappen terwijl ze staan.

We zijn er natuurlijk helemaal aan gewend geraakt. Ook aan technische groothandel en technische school. Terwijl een groothandel en een school niet technisch kunnen zijn. Mensen kunnen dat wel. Vakken weer niet, toch hebben we het over technische vakken.

Stijlfiguur: hypallage

Zijn alle voorbeelden hierboven dan fout? Nee hoor, het zijn stijlfiguren die onze taal juist mooier en rijker maken. Een stijlfiguur is het opzettelijk gebruik van een of meer woorden die afwijken van de gebruikelijke betekenis.

Dit voorbeeld heet een hypallage en is een vorm van indirect taalgebruik. Het is een bijzondere combinatie van een bijvoeglijk naamwoord (luie) en een zelfstandig naamwoord (stoel). Het bijvoeglijk naamwoord verwijst over het zelfstandig naamwoord heen naar iets anders. Namelijk naar de man of vrouw die in de stoel lui kan zitten.

Bij de warme (bijvoeglijk naamwoord) bakker (zelfstandig naamwoord) verwijst warme naar het brood dat warm uit de oven komt.
Bij de technische groothandel verwijst technische naar de technische spullen die de groothandel verkoopt.

Nog een paar hypallages

verstandige beslissing
goed glas wijn
gezonde maaltijd
sociale studies
dodelijke slachtoffers
boos telefoontje
lekker bord soep
zittend werk
eenzame nacht
stoere fiets
gekke outfit

Zie je hoe vaak het voorkomt?

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

Punt. Zo, dat was de laatste zin

Punt! Zo, dat was de laatste zin.

Genoeg? Of plak je er nog een achteraan? De tekstjes hieronder stoppen bij de zin voor de dikgedrukte zin. Was al best mooi, maar de dikgedrukte zinnen voegen toch wat toe. Je kunt versterken, samenvatten en zelfs verrassen. Kijk maar: Ons vaste team bestaat uit twaalf medewerkers en twee leidinggevenden. Daarnaast hebben wij vijf flexmedewerkers …

Punt! Zo, dat was de laatste zin. Lees verder »

Read More
E is MC

E = MC²

Besser Einstein in der Hand als Zehn Keinsteins in der Luft Ingewikkelder wordt het vandaag niet meer. E = MC². Albert Einstein is er wereldberoemd mee geworden. De befaamde relativiteitstheorie. E= energie M=massa C= (licht)snelheid. En dan nu een enorm geforceerd bruggetje van hogere natuurkunde naar gewone taal. Komt ie:  Ga na of jouw tekst …

E = MC² Lees verder »

Read More
Jouw bevel is ons houvast

Jouw bevel is ons houvast

“Laat ik alvast gezegd hebben. Dat al die helden en helpers in de zorg mogen verwachten dat wij ons aan de regels houden.” Oei. Serious business. De minister-president wil dat we ons gedrag veranderen. Zo lang als nodig. Dat was uit één van de eerste persconferenties. Een week later zaten we weer met z’n allen …

Jouw bevel is ons houvast Lees verder »

Read More

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll naar top