Standaard, schrijf je dat los of vast?

Standaard los of vast
Te koop: standaard omafietsstandaard los of vast
Te koop: standaardomafietsstandaard los of vast

We geven het toe. Het is een beetje flauw, dit voorbeeld …
Maar misschien wel een manier om het te onthouden.

Standaard is namelijk een lastig woord als je moet bepalen of je het los of vast schrijft. Dat komt omdat standaard twee gezichten heeft: dat van zelfstandig naamwoord en dat van bijvoeglijk naamwoord.

Standaard als zelfstandig naamwoord

Het woord standaard is van oorsprong een zelfstandig naamwoord: de standaard. En dan niet in de betekenis van fietsstandaard, maar van deze:

Een huis met een kelder is volkomen normaal in Duitsland. Het is daar de standaard.

Als je twee zelfstandige naamwoorden met elkaar combineert in een samenstelling, schrijf je ze aan elkaar:

Dit huis staat in een rijtje. Het is een rijtjeshuis.
Dit type huis is in Duitsland de standaard. Het is voor Duitsland een standaardhuis.
Deze omafiets is wel zo’n beetje standaard in Nederland. Het is een standaardomafiets.

Standaard als bijvoeglijk naamwoord

Geleidelijk aan is standaard ook een bijvoeglijk naamwoord geworden. De betekenis is dan ‘gewoon, normaal’ of soms zelfs ‘gewoontjes, doorsnee’.

Je kunt de eerste voorbeeldzin daarom ook zó schrijven (waarschijnlijk las je hem onwillekeurig al zo):

Een huis met een kelder is volkomen normaal in Duitsland. Het is daar standaard.

En bijvoeglijke naamwoorden schrijf je altijd los, dus standaard in dit geval ook.

Dit is wel een erg standaard huis. Er zit weinig bijzonders aan.

Hoe weet je of het een zelfstandig naamwoord is?

Dat kun je weten door goed te luisteren waar de klemtoon ligt.
Ligt die op stándaard, dan is het een zelfstandig naamwoord en schrijf je het vast.

Dit is hier de stándaardregel en daar heb je je maar aan te houden.
Je kunt hier het beste stándaardoffsetpapier voor gebruiken.
We hebben hier een stándaardprocedure voor.

Nu is standaard zelf al een vrij lang woord. Ga je dat combineren met andere lange woorden of woordcombinaties, dan heb je al snel de neiging het los te schrijven. Dat wordt ook goed gerekend.

Je kunt hier het beste stándaard offsetpapier voor gebruiken.
Wat is uw stándaard e-mailprogramma?
Wie is uw stándaard service provider?

Hoe weet je of het een bijvoeglijk naamwoord is?

Ligt de klemtoon op het andere woord, dan is het een bijvoeglijk naamwoord en schrijf je het los.

Deze man heeft een standaard huis met een standaard tuin, een standaard vrouw en standaard kinderen. Alles aan hem is standaard.

Misschien voel je het al: standaard heeft hier een beetje een negatieve bijklank. De man is kennelijk in alles doorsnee, gewoontjes.

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

Punt. Zo, dat was de laatste zin

Punt! Zo, dat was de laatste zin.

Genoeg? Of plak je er nog een achteraan? De tekstjes hieronder stoppen bij de zin voor de dikgedrukte zin. Was al best mooi, maar de dikgedrukte zinnen voegen toch wat toe. Je kunt versterken, samenvatten en zelfs verrassen. Kijk maar: Ons vaste team bestaat uit twaalf medewerkers en twee leidinggevenden. Daarnaast hebben wij vijf flexmedewerkers …

Punt! Zo, dat was de laatste zin. Lees verder »

Read More
E is MC

E = MC²

Besser Einstein in der Hand als Zehn Keinsteins in der Luft Ingewikkelder wordt het vandaag niet meer. E = MC². Albert Einstein is er wereldberoemd mee geworden. De befaamde relativiteitstheorie. E= energie M=massa C= (licht)snelheid. En dan nu een enorm geforceerd bruggetje van hogere natuurkunde naar gewone taal. Komt ie:  Ga na of jouw tekst …

E = MC² Lees verder »

Read More
Jouw bevel is ons houvast

Jouw bevel is ons houvast

“Laat ik alvast gezegd hebben. Dat al die helden en helpers in de zorg mogen verwachten dat wij ons aan de regels houden.” Oei. Serious business. De minister-president wil dat we ons gedrag veranderen. Zo lang als nodig. Dat was uit één van de eerste persconferenties. Een week later zaten we weer met z’n allen …

Jouw bevel is ons houvast Lees verder »

Read More

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll naar top