Standaard, schrijf je dat los of vast?

Standaard los of vast
Te koop: standaard omafietsstandaard los of vast
Te koop: standaardomafietsstandaard los of vast

We geven het toe. Het is een beetje flauw, dit voorbeeld …
Maar misschien wel een manier om het te onthouden.

Standaard is namelijk een lastig woord als je moet bepalen of je het los of vast schrijft. Dat komt omdat standaard twee gezichten heeft: dat van zelfstandig naamwoord en dat van bijvoeglijk naamwoord.

Standaard als zelfstandig naamwoord

Het woord standaard is van oorsprong een zelfstandig naamwoord: de standaard. En dan niet in de betekenis van fietsstandaard, maar van deze:

Een huis met een kelder is volkomen normaal in Duitsland. Het is daar de standaard.

Als je twee zelfstandige naamwoorden met elkaar combineert in een samenstelling, schrijf je ze aan elkaar:

Dit huis staat in een rijtje. Het is een rijtjeshuis.
Dit type huis is in Duitsland de standaard. Het is voor Duitsland een standaardhuis.
Deze omafiets is wel zo’n beetje standaard in Nederland. Het is een standaardomafiets.

Standaard als bijvoeglijk naamwoord

Geleidelijk aan is standaard ook een bijvoeglijk naamwoord geworden. De betekenis is dan ‘gewoon, normaal’ of soms zelfs ‘gewoontjes, doorsnee’.

Je kunt de eerste voorbeeldzin daarom ook zó schrijven (waarschijnlijk las je hem onwillekeurig al zo):

Een huis met een kelder is volkomen normaal in Duitsland. Het is daar standaard.

En bijvoeglijke naamwoorden schrijf je altijd los, dus standaard in dit geval ook.

Dit is wel een erg standaard huis. Er zit weinig bijzonders aan.

Hoe weet je of het een zelfstandig naamwoord is?

Dat kun je weten door goed te luisteren waar de klemtoon ligt.
Ligt die op stándaard, dan is het een zelfstandig naamwoord en schrijf je het vast.

Dit is hier de stándaardregel en daar heb je je maar aan te houden.
Je kunt hier het beste stándaardoffsetpapier voor gebruiken.
We hebben hier een stándaardprocedure voor.

Nu is standaard zelf al een vrij lang woord. Ga je dat combineren met andere lange woorden of woordcombinaties, dan heb je al snel de neiging het los te schrijven. Dat wordt ook goed gerekend.

Je kunt hier het beste stándaard offsetpapier voor gebruiken.
Wat is uw stándaard e-mailprogramma?
Wie is uw stándaard service provider?

Hoe weet je of het een bijvoeglijk naamwoord is?

Ligt de klemtoon op het andere woord, dan is het een bijvoeglijk naamwoord en schrijf je het los.

Deze man heeft een standaard huis met een standaard tuin, een standaard vrouw en standaard kinderen. Alles aan hem is standaard.

Misschien voel je het al: standaard heeft hier een beetje een negatieve bijklank. De man is kennelijk in alles doorsnee, gewoontjes.

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

Invalshoek

Invalshoek

Met een goed gekozen invalshoek: verleid je de lezer sluit je aan op de belangstelling van de lezer baken je de inhoud af verbind je inhoud en emotie geef je een onderwerp een boeiende of zelfs onvoorspelbare wending Een wereld van verschil. Kijk eens naar de twee verschillende invalshoeken.  Partner in de zorg Familie en …

Invalshoek Lees verder »

Read More
Hebben we nog contact

Hebben we nog contact?

Je wilt niet dat je lezer afhaakt. Hoe houd je hem bij de les? Dat doe je met ‘hebben-we-nog-contact-zinnen’: het zijn korte, pakkende zinnen meestal direct gericht aan jou als lezer de stijl wijkt af van de zinnen eromheen Vergelijk het met een docent die bezig is met de les.‘Ben je er nog bij Jan?’‘Volgen …

Hebben we nog contact? Lees verder »

Read More
Verhoog de pakkans met PAKHEM

Verhoog de pakkans met PAKHEM

Zo’n beetje elke tekst moet natuurlijk beginnen met een inleiding om de aandacht van de lezer te trekken. Compliment voor de schrijver als hij de lezer snel te pakken heeft. Lukt dit met alleen een mooie eerste zin? Helaas. Was het leven maar zo eenvoudig. Je kunt wel ijzersterk beginnen, maar als je tekst daarna …

Verhoog de pakkans met PAKHEM Lees verder »

Read More

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll naar top