Pleonasme en tautologie

pleonasme tautologie

pleonasme tautologie

Bij zowel een pleonasme als een tautologie zeg je twee keer hetzelfde.

Pleonasme

Bij een pleonasme benoem je een eigenschap van een woord, waar het onlosmakelijk mee verbonden is.

geplande afspraak
islamitische moslim
idealistisch ideaal

Tautologie

Bij een tautologie wordt de betekenis herhaald met een ander woord.

Deze beeldjes zijn identiek hetzelfde.
Wij zijn blij en verheugd met de geboorte van onze dochter.
Wij zijn genoodzaakt maatregelen te moeten nemen.
Er is een lijstje met noodzakelijk vereiste acties opgesteld.

Bewust gebruik

Meestal beschouwen we pleonasme en tautologie als stijlfout, maar niet altijd. Soms gebruiken we ze namelijk bewust als een stijlfiguur om ergens extra nadruk op te leggen.

Deze cirkels zijn echt zuiver rond.
Vroeg in de ochtend door de maagdelijk witte sneeuw lopen, heerlijk!

Er zijn ook tautologieën die standaard uitdrukkingen zijn geworden in het Nederlands. Ze zijn daarom niet fout:

De muren staan schots en scheef.
Ik zal voor eeuwig en altijd van hem houden.
Hoe je het ook wendt of keert

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

Punt. Zo, dat was de laatste zin

Punt! Zo, dat was de laatste zin.

Genoeg? Of plak je er nog een achteraan? De tekstjes hieronder stoppen bij de zin voor de dikgedrukte zin. Was al best mooi, maar de dikgedrukte zinnen voegen toch wat toe. Je kunt versterken, samenvatten en zelfs verrassen. Kijk maar: Ons vaste team bestaat uit twaalf medewerkers en twee leidinggevenden. Daarnaast hebben wij vijf flexmedewerkers …

Punt! Zo, dat was de laatste zin. Lees verder »

Read More
E is MC

E = MC²

Besser Einstein in der Hand als Zehn Keinsteins in der Luft Ingewikkelder wordt het vandaag niet meer. E = MC². Albert Einstein is er wereldberoemd mee geworden. De befaamde relativiteitstheorie. E= energie M=massa C= (licht)snelheid. En dan nu een enorm geforceerd bruggetje van hogere natuurkunde naar gewone taal. Komt ie:  Ga na of jouw tekst …

E = MC² Lees verder »

Read More
Jouw bevel is ons houvast

Jouw bevel is ons houvast

“Laat ik alvast gezegd hebben. Dat al die helden en helpers in de zorg mogen verwachten dat wij ons aan de regels houden.” Oei. Serious business. De minister-president wil dat we ons gedrag veranderen. Zo lang als nodig. Dat was uit één van de eerste persconferenties. Een week later zaten we weer met z’n allen …

Jouw bevel is ons houvast Lees verder »

Read More

2 reacties op “Pleonasme en tautologie”

  1. Ik vind het uitermate ironisch te zien dat er in de beschrijving van een tautologie (“Bij een tautologie wordt de betekenis nog een keer herhaald met een ander woord”) een pleonasme gebruikt wordt. ‘Herhalen’ is namelijk altijd ‘nog een keer’, dus is het zinloos ‘nog een keer’ erbij te zetten. Correct zou zijn: “Bij een tautologie wordt de betekenis herhaald met een ander woord”.

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll naar top