Niet om te roddelen, maar …

  • Door Willem Verdaasdonk
  • 23 augustus 2016
hoelang, hoe lang

Heel vaak leiden mensen een onderwerp in met een zin die haaks staat op de uiteindelijke bedoeling.

Niet om te roddelen, maar ik vind dat Karin zich soms vreselijk aanstelt op feestjes. Niet dat ik jaloers ben of zo, maar Henk verdient wel heel veel geld voor die paar uur die hij werkt per dag.

 

roddelen

Niet, wel, of zo

Vaak begint de eerste zin met niet, dat feitelijk wel betekent. Niet kan ook verderop in de zin voorkomen.
Ik wil niet flauw doen of zo, maar …
De tweede zin begint met maar, dat de legitimatie van het onderwerp aangeeft.
Ik ga niet roddelen, maar ik doe het toch.

Geen naam

Regelmatig wordt aan het einde van de eerste zin of zo gebruikt. Ik wil niet zeuren of zo, maar kan dat nou niet anders? Er is geen naam voor dit verschijnsel en deze taalkundige constructie. Voorlopig kunnen we wellicht vooruit met ‘aanloop met schijnbare ontkenning’.

Feest van herkenning. Een paar voorbeelden.

Niet dat ik er verstand van heb (of zo), maar …
Niet dat het mij wat aangaat (of zo), maar …
Niet dat ik jaloers ben (of zo), maar …
Niet dat ik dat ook zou willen (of zo), maar …
Niet dat het mij wat interesseert (of zo), maar …
Niet om flauw te doen (of zo), maar …
Niet dat ik hem niet mag (of zo), maar …
Niet om indruk te maken (of zo), maar …

 

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

Punt. Zo, dat was de laatste zin

Punt! Zo, dat was de laatste zin.

Genoeg? Of plak je er nog een achteraan? De tekstjes hieronder stoppen bij de zin voor de dikgedrukte zin. Was al best mooi, maar de dikgedrukte zinnen voegen toch wat toe. Je kunt versterken, samenvatten en zelfs verrassen. Kijk maar: Ons vaste team bestaat uit twaalf medewerkers en twee leidinggevenden. Daarnaast hebben wij vijf flexmedewerkers …

Punt! Zo, dat was de laatste zin. Lees verder »

Read More
E is MC

E = MC²

Besser Einstein in der Hand als Zehn Keinsteins in der Luft Ingewikkelder wordt het vandaag niet meer. E = MC². Albert Einstein is er wereldberoemd mee geworden. De befaamde relativiteitstheorie. E= energie M=massa C= (licht)snelheid. En dan nu een enorm geforceerd bruggetje van hogere natuurkunde naar gewone taal. Komt ie:  Ga na of jouw tekst …

E = MC² Lees verder »

Read More
Jouw bevel is ons houvast

Jouw bevel is ons houvast

“Laat ik alvast gezegd hebben. Dat al die helden en helpers in de zorg mogen verwachten dat wij ons aan de regels houden.” Oei. Serious business. De minister-president wil dat we ons gedrag veranderen. Zo lang als nodig. Dat was uit één van de eerste persconferenties. Een week later zaten we weer met z’n allen …

Jouw bevel is ons houvast Lees verder »

Read More

2 reacties op “Niet om te roddelen, maar …”

  1. Arnold van Workum

    Het hoeft niet altijd een schijnbare ontkenning te zijn.
    Het kan ook dat de spreker écht niet jaloers is, oprecht niet flauw wil doen, geen indruk wil maken, enz.
    Hoe herkennen, benoemen en behandelen we dit verschil?

  2. Lenny van Antwerpen

    Ik denk Arnold van Workum, dat het verschil zit in tegen wie het gezegd wordt. Als het tegen de persoon gezegd wordt waar het om gaat, is het vaak een uiting van een goede bedoeling. Je wilt iemand ergens op wijzen, maar je wilt niet dat het verkeerd wordt opgevat. Wordt de constructie gebruikt in een gesprek over iemand, dan gaat het bovenstaande verhaal (meestal) wel op.

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll naar top