Niet om te roddelen, maar …

  • Door Willem Verdaasdonk
  • 23 augustus 2016
hoelang, hoe lang

Heel vaak leiden mensen een onderwerp in met een zin die haaks staat op de uiteindelijke bedoeling.

Niet om te roddelen, maar ik vind dat Karin zich soms vreselijk aanstelt op feestjes. Niet dat ik jaloers ben of zo, maar Henk verdient wel heel veel geld voor die paar uur die hij werkt per dag.

 

roddelen

Niet, wel, of zo

Vaak begint de eerste zin met niet, dat feitelijk wel betekent. Niet kan ook verderop in de zin voorkomen.
Ik wil niet flauw doen of zo, maar …
De tweede zin begint met maar, dat de legitimatie van het onderwerp aangeeft.
Ik ga niet roddelen, maar ik doe het toch.

Geen naam

Regelmatig wordt aan het einde van de eerste zin of zo gebruikt. Ik wil niet zeuren of zo, maar kan dat nou niet anders? Er is geen naam voor dit verschijnsel en deze taalkundige constructie. Voorlopig kunnen we wellicht vooruit met ‘aanloop met schijnbare ontkenning’.

Feest van herkenning. Een paar voorbeelden.

Niet dat ik er verstand van heb (of zo), maar …
Niet dat het mij wat aangaat (of zo), maar …
Niet dat ik jaloers ben (of zo), maar …
Niet dat ik dat ook zou willen (of zo), maar …
Niet dat het mij wat interesseert (of zo), maar …
Niet om flauw te doen (of zo), maar …
Niet dat ik hem niet mag (of zo), maar …
Niet om indruk te maken (of zo), maar …

 

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

Invalshoek

Invalshoek

Met een goed gekozen invalshoek: verleid je de lezer sluit je aan op de belangstelling van de lezer baken je de inhoud af verbind je inhoud en emotie geef je een onderwerp een boeiende of zelfs onvoorspelbare wending Een wereld van verschil. Kijk eens naar de twee verschillende invalshoeken.  Partner in de zorg Familie en …

Invalshoek Lees verder »

Read More
Hebben we nog contact

Hebben we nog contact?

Je wilt niet dat je lezer afhaakt. Hoe houd je hem bij de les? Dat doe je met ‘hebben-we-nog-contact-zinnen’: het zijn korte, pakkende zinnen meestal direct gericht aan jou als lezer de stijl wijkt af van de zinnen eromheen Vergelijk het met een docent die bezig is met de les.‘Ben je er nog bij Jan?’‘Volgen …

Hebben we nog contact? Lees verder »

Read More
Verhoog de pakkans met PAKHEM

Verhoog de pakkans met PAKHEM

Zo’n beetje elke tekst moet natuurlijk beginnen met een inleiding om de aandacht van de lezer te trekken. Compliment voor de schrijver als hij de lezer snel te pakken heeft. Lukt dit met alleen een mooie eerste zin? Helaas. Was het leven maar zo eenvoudig. Je kunt wel ijzersterk beginnen, maar als je tekst daarna …

Verhoog de pakkans met PAKHEM Lees verder »

Read More

2 reacties op “Niet om te roddelen, maar …”

  1. Arnold van Workum

    Het hoeft niet altijd een schijnbare ontkenning te zijn.
    Het kan ook dat de spreker écht niet jaloers is, oprecht niet flauw wil doen, geen indruk wil maken, enz.
    Hoe herkennen, benoemen en behandelen we dit verschil?

  2. Lenny van Antwerpen

    Ik denk Arnold van Workum, dat het verschil zit in tegen wie het gezegd wordt. Als het tegen de persoon gezegd wordt waar het om gaat, is het vaak een uiting van een goede bedoeling. Je wilt iemand ergens op wijzen, maar je wilt niet dat het verkeerd wordt opgevat. Wordt de constructie gebruikt in een gesprek over iemand, dan gaat het bovenstaande verhaal (meestal) wel op.

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll naar top