Inheems en uitheems

  • Door Willem Verdaasdonk
  • 30 juni 2014
inheemse en uitheemse woorden

inheems en uitheems

Waarom moet je weten wat inheemse en uitheemse woorden zijn?

Je moet dat weten omdat je dan kunt bepalen hoe iets gespeld wordt. In 100% inheemse woorden komt bijvoorbeeld alleen een c voor in de ch. Alles wat klinkt als een k, schrijf je ook met een k.

Het lastige is dat heel veel woorden inmiddels zijn vernederlandst. Ze zijn de regels van het Nederlands gaan volgen en soms veranderde daardoor de spelling.

Maar eerst het verschil tussen inheems en uitheems.

Wat zijn inheemse woorden?

Inheemse woorden zijn woorden die volledig horen bij de Nederlandse taal. Ze zijn hier ontstaan in het dagelijks leven en omschrijven wat er om de mens heen waarneembaar was. Ze zijn opgebouwd uit Nederlandse klanken. Tot de oudste woorden behoren:

man, oog, kind, sneeuw, zon, nacht, heuvel, boom, koe, melk, jong, pot, drinken, zien

Ook samenstellingen en afleidingen van dat soort woorden horen daarbij:

huismus, godsdienst, herfstmaand, handschoen, regenboog, bloempot, goedendag

Taal is levend en door de eeuwen heen ontstonden talloze nieuwe woorden. De volgende woorden zijn bijvoorbeeld pas na 1985 aan onze taal toegevoegd:

sneu, alleenstaande, afbranden, wildplassen, onwijs, afdekzeil

Informatie afkomstig uit het Chronologisch Woordenboek.

Wat zijn uitheemse woorden?

Uitheemse woorden hebben we geleend uit andere talen. We noemen ze daarom ook wel eens leenwoorden. Je kunt ze vaak herkennen aan klanken die wij in het Nederlands niet hebben.

garage, chique, theater, toilet, symfonie, plafond, circuit, quiz, carrière

Veel van deze vreemde woorden vinden een vaste plek in onze taal zonder dat er iets verandert in spelling, opbouw of uitspraak. De woorden hierboven zijn daar allemaal al goede voorbeelden van. In de tijd dat de Fransen het voor het zeggen hadden, zijn er talloze Franse woorden bijgekomen. In het computertijdperk hebben tientallen Engelse woorden hun weg naar onze taal gevonden.

computer, monitor, mail, website, link, game, chatten, printer

Bastaardwoorden

Bastaardwoorden zijn leenwoorden die helemaal zijn ingeburgerd in het Nederlands. Zo ingeburgerd zelfs, dat je de klanken die wij niet kennen als Nederlandse klanken gaat schrijven.

vacantie > vakantie
shawl > sjaal
accoord > akkoord
artist > artiest
success > succes

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd

mo·gen (mocht, heeft gemogen) 1 tot iets in staat zijn: er mogen zijn er aantrekkelijk uitzien 2 kunnen: zich mogen verheugen in grote populariteit3 het recht, de toestemming hebben: van mij mag het ik vind het goed; wat mag het zijn? vraag van een verkoper in een winkel4 (van een persoon) wel aardig vinden: ik mag hem wel5 mogelijk zijn: het mag wel waar zijn; het heeft niet zo mogen zijn verzuchting als iets prettigs niet is gebeurd; dat mocht je willen! schamper commentaar op …

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd Lees verder »

Read More
Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar

Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar

Vaak zien we van die standaard webtekstjes: ‘Onze geschiedenis’. Op zich goed om op je website te zetten hoe jouw organisatie uit het ei is gekropen. Geen organisatie is op dezelfde manier ontstaan, dus je kunt je lekker onderscheiden. Maar doe het dan wel goed.  Een paar tips: Noem het niet ‘onze geschiedenis’, maar ‘ons …

Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar Lees verder »

Read More
Over social media gesproken

Over ‘social media’ gesproken

Of moet je zeggen ‘sociale media’? Goed nieuws, het mag allebei. Nederlands of Engels dus. Maakt niet uit.  Tweede vraag: ‘is het enkelvoud of meervoud?’ Als je ‘sociale media’ gebruikt is het meervoud.  Sociale media hebben een grote invloed op de communicatie. Bij ‘social media’ kun je het enkelvoud gebruiken, zeker als het lidwoord ontbreekt.Social media …

Over ‘social media’ gesproken Lees verder »

Read More
Scroll naar top