Dit keer of deze keer, ditmaal of deze maal?

  • Door Willem Verdaasdonk
  • 19 september 2016
deze keer

dit keer

Dit keer komt hij met de auto in plaats van de trein.
Deze keer komt hij met de auto in plaats van de trein.
Ditmaal komt hij met de auto in plaats van de trein.
Voor deze ene maal komt hij met de auto in plaats van de trein.

Zoals je kunt zien aan de duimpjes zijn al deze zinnen goed. Maar wel met de volgende kanttekening.

Verwijzen naar de-woorden en het-woorden

Als je verwijst naar de-woorden gebruik je die of deze.

Keer is een de-woord: de keer, en dus zeg je normaal gesproken ook die keer of deze keer.
Maal is (meestal) ook een de-woord: de maal, en dus zeg je normaal gesproken ook die maal of deze maal.

Ik heb hem zelden zo gelukkig gezien als die keer.
Deze keer mag je wat langer opblijven.
Nou vooruit dan, voor deze ene maal.
Die maal besloot ik een andere weg te kiezen.

Naar het-woorden verwijs je met dit of dat.

Als voorbeeld nemen we het moment.

Ik heb hem zelden zo gelukkig gezien als dat moment.
Op dit moment ben ik bezig met een lijvig rapport.

Waarom zijn dan toch alle zinnen boven in dit artikel goed?

Vroeger was maal een het-woord en daarom was het ook dit maal. De twee woorden groeiden door de jaren heen aan elkaar en zo ontstond ditmaal. Dit is gewoon blijven bestaan. Het is zelfs de meest gebruikelijke vorm geworden en heeft voorkeur boven deze maal en die maal.

Waarschijnlijk onder invloed van ditmaal gingen mensen ook dit keer zeggen. Ook die uitdrukking heeft al eeuwenlang een plek in onze taal, maar dan wel in de betekenis van (voor) deze keer (bron: digitale Van Dale). Ook dat keer komt trouwens voor.

Dit keer zie ik het door de vingers.
Dat keer besloot ik het anders te doen.

Andere combinaties zijn fout, vooral die met eerste of volgende

Dit eerste keer maakte veel indruk op ons.*
Dat volgende keer namen we een afslag eerder.*

Deze eerste keer maakte veel indruk op ons.
Die volgende keer namen we een afslag eerder.

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd

mo·gen (mocht, heeft gemogen) 1 tot iets in staat zijn: er mogen zijn er aantrekkelijk uitzien 2 kunnen: zich mogen verheugen in grote populariteit3 het recht, de toestemming hebben: van mij mag het ik vind het goed; wat mag het zijn? vraag van een verkoper in een winkel4 (van een persoon) wel aardig vinden: ik mag hem wel5 mogelijk zijn: het mag wel waar zijn; het heeft niet zo mogen zijn verzuchting als iets prettigs niet is gebeurd; dat mocht je willen! schamper commentaar op …

‘Mogen’, hoeft lang niet altijd Lees verder »

Read More
Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar

Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar

Vaak zien we van die standaard webtekstjes: ‘Onze geschiedenis’. Op zich goed om op je website te zetten hoe jouw organisatie uit het ei is gekropen. Geen organisatie is op dezelfde manier ontstaan, dus je kunt je lekker onderscheiden. Maar doe het dan wel goed.  Een paar tips: Noem het niet ‘onze geschiedenis’, maar ‘ons …

Onze geschiedenis is saai en voorspelbaar Lees verder »

Read More
Over social media gesproken

Over ‘social media’ gesproken

Of moet je zeggen ‘sociale media’? Goed nieuws, het mag allebei. Nederlands of Engels dus. Maakt niet uit.  Tweede vraag: ‘is het enkelvoud of meervoud?’ Als je ‘sociale media’ gebruikt is het meervoud.  Sociale media hebben een grote invloed op de communicatie. Bij ‘social media’ kun je het enkelvoud gebruiken, zeker als het lidwoord ontbreekt.Social media …

Over ‘social media’ gesproken Lees verder »

Read More
Scroll naar top