dank zij of dankzij

  • Door Willem Verdaasdonk
  • 06 januari 2017
dankzij of dank zij

dank zij

Dank zij het snelle optreden van de politie bleef de man in leven.
Dankzij mijn buurman was de brandweer op tijd.

Is het dank zij of dankzij?

De woorden dank en zij werden oorspronkelijk los geschreven. Soms zie je dat nog wel eens in ouderwetse zinnen.

De kat heeft het overleefd! Dank zij mijn grootmoeder. Dank dank dank, lieve oma! (Je bedankt je grootmoeder.)

Het zijn ook nog steeds woorden die los van elkaar bestaan.

Er is niets aan te doen. Het zij zo.
Ik ben haar veel dank verschuldigd.

Het lijkt dus goed om ze altijd los te schrijven, maar dat is het niet.

Wanneer schrijf je het los?

Moge hij rusten in vrede.

Lang leve de koning.

Ere zij God en dank zij de Heer.

In deze zinnen zijn moge, leve en zij werkwoorden. Het is een ouderwetse manier van formuleren die tegenwoordig niet veel meer voorkomt en heet de aanvoegende wijs. De vorm is het hele werkwoord zonder -n.

Je kunt deze vorm makkelijk herkennen, want je kunt de zinnen omdraaien:

Hij moge rusten in vrede.

De koning leve lang.

God zij eer en de Heer zij dank.

Wanneer schrijf je het vast?

Dankzij heeft hier niets meer mee te maken.
Het is misschien wel ontstaan uit die oude vorm, maar is inmiddels een voorzetsel geworden en betekent door, van of met dank aan. Je kunt de zinnen niet omdraaien.

Dankzij het commerciële talent van Piet hebben we het eerste jaar overleefd.

Dankzij jou haalde ik de trein.

Kortom

De werkwoordcombinatie wordt alleen gebruikt in ouderwetse taal. Die schrijf je los.

Het voorzetsel komt heel vaak voor in modern taalgebruik. Dat schrijf je altijd vast.

Je schrijft het dus 99 van de 100 keer aan elkaar.

Meer over

Deel dit artikel

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Wij gaan altijd zorgvuldig om met je persoonsgegevens en gebruiken deze alleen om contact met jou op te kunnen nemen. Meer daarover in onze privacyverklaring.

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Gerelateerde artikelen

Punt. Zo, dat was de laatste zin

Punt! Zo, dat was de laatste zin.

Genoeg? Of plak je er nog een achteraan? De tekstjes hieronder stoppen bij de zin voor de dikgedrukte zin. Was al best mooi, maar de dikgedrukte zinnen voegen toch wat toe. Je kunt versterken, samenvatten en zelfs verrassen. Kijk maar: Ons vaste team bestaat uit twaalf medewerkers en twee leidinggevenden. Daarnaast hebben wij vijf flexmedewerkers …

Punt! Zo, dat was de laatste zin. Lees verder »

Read More
E is MC

E = MC²

Besser Einstein in der Hand als Zehn Keinsteins in der Luft Ingewikkelder wordt het vandaag niet meer. E = MC². Albert Einstein is er wereldberoemd mee geworden. De befaamde relativiteitstheorie. E= energie M=massa C= (licht)snelheid. En dan nu een enorm geforceerd bruggetje van hogere natuurkunde naar gewone taal. Komt ie:  Ga na of jouw tekst …

E = MC² Lees verder »

Read More
Jouw bevel is ons houvast

Jouw bevel is ons houvast

“Laat ik alvast gezegd hebben. Dat al die helden en helpers in de zorg mogen verwachten dat wij ons aan de regels houden.” Oei. Serious business. De minister-president wil dat we ons gedrag veranderen. Zo lang als nodig. Dat was uit één van de eerste persconferenties. Een week later zaten we weer met z’n allen …

Jouw bevel is ons houvast Lees verder »

Read More

3 reacties op “dank zij of dankzij”

  1. Vreemd dat DANKZIJ tegenwoordig aan elkaar geschreven wordt. Uiteindelijk is ZIJ een vervoeging van het werkwoord ZIJN. Nu is het gekoppeld aan DANK en een voorzetsel geworden ?!

    1. Ja, dat is juist zo mooi bij taal; die is voortdurend in beweging en ontwikkeling. Er is zelfs een vakgebied dat zich daarmee bezighoudt: etymologie. Voor ‘dank zij’ geldt dat het al bestaat sinds 1764, dus het heeft uitgebreid de tijd genomen om voorzetsel te worden. (bron: etymologiebank.nl)

Laat een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Scroll naar top