Even sparren?
HomeTaalbankTaaltipsdank zij of dankzij

dank zij of dankzij

dank zij

Dank zij het snelle optreden van de politie bleef de man in leven.
Dankzij mijn buurman was de brandweer op tijd.

Is het dank zij of dankzij?

De woorden dank en zij werden oorspronkelijk los geschreven. Soms zie je dat nog wel eens in ouderwetse zinnen.

De kat heeft het overleefd! Dank zij mijn grootmoeder. Dank dank dank, lieve oma! (Je bedankt je grootmoeder.)

Het zijn ook nog steeds woorden die los van elkaar bestaan.

Er is niets aan te doen. Het zij zo.
Ik ben haar veel dank verschuldigd.

Het lijkt dus goed om ze altijd los te schrijven, maar dat is het niet.

Wanneer schrijf je het los?

Moge hij rusten in vrede.

Lang leve de koning.

Ere zij God en dank zij de Heer.

In deze zinnen zijn moge, leve en zij werkwoorden. Het is een ouderwetse manier van formuleren die tegenwoordig niet veel meer voorkomt en heet de aanvoegende wijs. De vorm is het hele werkwoord zonder -n.

Je kunt deze vorm makkelijk herkennen, want je kunt de zinnen omdraaien:

Hij moge rusten in vrede.

De koning leve lang.

God zij eer en de Heer zij dank.

Wanneer schrijf je het vast?

Dankzij heeft hier niets meer mee te maken.
Het is misschien wel ontstaan uit die oude vorm, maar is inmiddels een voorzetsel geworden en betekent door, van of met dank aan. Je kunt de zinnen niet omdraaien.

Dankzij het commerciële talent van Piet hebben we het eerste jaar overleefd.

Dankzij jou haalde ik de trein.

Kortom

De werkwoordcombinatie wordt alleen gebruikt in ouderwetse taal. Die schrijf je los.

Het voorzetsel komt heel vaak voor in modern taalgebruik. Dat schrijf je altijd vast.

Je schrijft het dus 99 van de 100 keer aan elkaar.

Laatst gewijzigd op 6 januari 2017
Foto's met dank aan o.a. shutterstock.com en unsplash.com

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Reacties

Joke Zwaal | 2 jaar geleden

Ja, dat is juist zo mooi bij taal; die is voortdurend in beweging en ontwikkeling. Er is zelfs een vakgebied dat zich daarmee bezighoudt: etymologie. Voor ‘dank zij’ geldt dat het al bestaat sinds 1764, dus het heeft uitgebreid de tijd genomen om voorzetsel te worden. (bron: etymologiebank.nl)


Wilhelmina | 2 jaar geleden

Vreemd dat DANKZIJ tegenwoordig aan elkaar geschreven wordt. Uiteindelijk is ZIJ een vervoeging van het werkwoord ZIJN. Nu is het gekoppeld aan DANK en een voorzetsel geworden ?!


Rijks Overheid | 3 jaar geleden

Staat fout op rijksoverheid.nl op bij deze link: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/auto/inhoud/overheid-stimuleert-elektrisch-rijden aiaiai!!! XD


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Contact opnemen?

Vul je nummer in en we bellen je zo snel mogelijk terug.


Ontvang gratis Taalalerts!

Blijf op de hoogte. Je ontvangt regelmatig leerzame artikelen in je mailbox.
Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.