Even sparren?

Buigings-e

 Met of zonder e
In het dagelijks leven werkte hij als melkboer.
In het dagelijkse leven werkte hij als melkboer.

Beide zinnen zijn goed!

Buigings-e

De laatste e in dagelijkse wordt een buigings-e genoemd. Of een woord die e krijgt, is afhankelijk van het woordgeslacht. Als je moedertaal Nederlands is, voel je meestal zelf wel aan of die e er wel of niet hoort. Dit leer je als kind heel snel aan. Het is voor de meesten bijvoorbeeld wel duidelijk dat het ‘een mooi huis’ is, maar ‘een mooie woning’.

Maar wat zijn eigenlijk de regels hiervoor?

Het-woorden

Het-woorden krijgen normaal gesproken een buigings-e wanneer het wordt voorafgegaan door het, dit, dat, een bezittelijk voornaamwoord (haar geweldige plan) of een vooropgeplaatste genitief (Henks nieuwe huis).

Waarom kan het bij sommige woorden dan allebei? Als er veel lettergrepen zonder klemtoon achter elkaar staan, klinkt het vaak beter om de e weg te laten. Het is dus een kwestie van smaak.

het dagelijks(e) leven

ons maandelijks(e) overleg

het technisch(e) onderhoud

Bij vaste combinaties voelt het zelfs onnatuurlijk als je de e niet weglaat:

ons dagelijks brood

het algemeen belang

het pauselijk decreet

De-woorden

Ook bij sommige de-woorden wordt de buigings-e soms weggelaten. Dit is het geval bij vaste combinaties die een bepaalde functie, bevoegdheid of status aanduiden.

de literair vertaler

de waarnemend burgemeester

de chronisch zieke

Dit geeft eigenlijk aan dat het bijvoeglijk naamwoord slaat op het woord erachter en niet op de persoon zelf. Als je de e weglaat, kan dit soms ook zorgen voor een andere betekenis:

een groot man (niet groot qua postuur)

een slecht leider (maar geen slecht mens)

En zo zijn er nog wel meer gevallen waar je een bijvoeglijk naamwoord met maar ook zonder een buigings-e kunt schrijven.

 

Laatst gewijzigd op 15 december 2017
Foto's met dank aan o.a. shutterstock.com en unsplash.com

Vond je dit interessant?

Abonneer je op de Taalalert. Dan krijg je regelmatig leerzame artikelen in je mailbox. Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Contact opnemen?

Vul je nummer in en we bellen je zo snel mogelijk terug.


Ontvang gratis Taalalerts!

Blijf op de hoogte. Je ontvangt regelmatig leerzame artikelen in je mailbox.
Bovendien ontvang je het gratis e-book Snel Beter Schrijven.